Ücretsiz 3D baskı modelleri nereden indirilir?
En büyük ücretsiz 3D baskı model kütüphaneleri Thingiverse, Printables, MakerWorld, Cults3D, Thangs ve MyMiniFactory'dir. Hepsi STL dosyası indirmeye izin verir ve milyonlarca hazır model barındırır; aradığınız şeyi tek seferde bulmak için Yeggi gibi bu sitelerin tamamını tarayan bir arama motoru kullanmak en pratik yoldur.
Sitelerin karakteri birbirinden farklı; neyi aradığınıza göre seçin:
- Thingiverse: en eski ve en geniş arşiv. Pratik ev eşyası, tutucu, aparat ve yedek parça için ilk bakılacak yer; arayüzü eski, arama sonuçları dağınık.
- Printables: Prusa'nın kütüphanesi. Modeller genellikle test edilmiş, baskı ayarları ve "makes" (başkalarının bastığı örnekler) görünür. Kalite/gürültü oranı en iyi olan site.
- MakerWorld: Bambu Lab'ın kütüphanesi; hızla büyüyor, çok renkli modeller ve baskıya hazır profiller burada yoğun.
- Cults3D ve MyMiniFactory: ücretsiz ve ücretli karışık; figür, minyatür, dekoratif obje ve tasarımcı işleri için. Ücretli modeller çoğunlukla birkaç dolar.
- Thangs: geometri tabanlı arama yapar; elinizdeki bir parçanın benzerini bulmak için işe yarar.
- Yeggi / STLFinder: yukarıdakilerin hepsinde aynı anda arama yapan motorlar. Arama İngilizce yapılır ("phone stand", "cable clip"); Türkçe aramada sonuç çıkmaz.
Mühendislik ve eğitim amaçlı modeller için NASA'nın 3D kaynak arşivi, Smithsonian'ın taramaları ve GrabCAD (CAD formatları ağırlıklı, ücretsiz üyelik) ayrı bir kaynak grubudur.
İndirdiğim modeli bastırmadan önce nelere bakmalıyım?
Bastırmadan önce dört şeyi kontrol edin: modelin lisansı kullanımınıza izin veriyor mu, ölçek doğru mu (STL birim taşımaz), başkaları bu modeli basmış ve sonuç almış mı ve model destek yapısı gerektiriyor mu. Bu dört kontrol beş dakika sürer ve başarısız baskıların büyük kısmını önler.
- Lisans: model sayfasında yazar. CC BY her kullanıma açık, CC BY-NC ticari kullanımı yasaklar, CC BY-ND değiştirmeyi yasaklar. Kendinize bastıracaksanız hemen hepsi serbesttir; satmayı düşünüyorsanız aşağıdaki bölüme bakın.
- Ölçek: dosyayı STL görüntüleyicide açıp en uzun kenarını okuyun. 20 cm beklediğiniz bir figür 20 mm çıkıyorsa dosya inç birimiyle kaydedilmiştir; ilanda "×25,4 ölçeklensin" demeniz yeterli.
- Makes ve yorumlar: başkalarının basıp fotoğraf paylaştığı modeller güvenlidir. Hiç "make"i olmayan, yorumlarda "basılmıyor" yazan modelden uzak durun.
- Destek ve parça sayısı: bazı modeller tek parça değil, 15 parçalık bir kit olarak gelir; bazıları çıkıntıları yüzünden çok destek ister. İkisi de fiyatı doğrudan etkiler; fiyatı neyin belirlediğini bilirseniz teklifleri daha iyi okursunuz.
Modelin yüzeyinde delik ya da ters normal olup olmadığını da görüntüleyici söyler. Böyle bir uyarı alırsanız STL dosyası nasıl düzenlenir bölümündeki onarım araçlarına bakın; çoğu üretici bu tür küçük onarımları kendisi de yapar.
Aradığım modeli bulamazsam ne yapmalıyım?
Hazır model bulamıyorsanız üç seçeneğiniz var: basit bir parçaysa Tinkercad gibi ücretsiz bir araçla kendiniz çizmek, fiziksel örneğiniz varsa 3D tarama yaptırmak ya da ilanı modelsiz açıp üreticilerden tasarım dâhil teklif istemek. Üreticilerin bir bölümü modelleme hizmeti de verir ve küçük parçalar için tasarım bedeli çoğu zaman baskı bedelinden düşüktür.
Aramayı bırakmadan önce şu üç numarayı deneyin: İngilizce ve eş anlamlılarıyla arayın (holder / mount / bracket / clip aynı şeyi tarif eder), markanın adıyla arayın (yedek parça modelleri genellikle ürün adıyla yüklenir) ve Thangs'te geometri araması yapın.
Yine yoksa ilanı fotoğraf ve ölçüyle açın. Kırık bir parçanın yanına cetvel koyup çekilmiş üç-dört fotoğraf ve "şu delik 8 mm olacak" gibi birkaç kritik ölçü, çoğu üreticinin teklif verebilmesi için yeterlidir. Ayrıntısı yedek parça üretimi rehberinde.
İndirdiğim 3D modeli bastırıp satabilir miyim?
Lisansı izin veriyorsa evet. Modelin sayfasında yazan lisansa bakın: 'NC' (NonCommercial) içeren lisanslar satışı yasaklar, CC BY ve CC0 gibi lisanslar tasarımcıyı andığınız sürece satışa izin verir. Ücretli satılan modellerin çoğunda ise 'kişisel kullanım' lisansı vardır; baskısını satmak için tasarımcıdan ayrıca ticari lisans almanız gerekir.
Sık karşılaşılan lisanslar ve anlamı:
- CC0 / Public Domain: her şey serbest, atıf bile gerekmez.
- CC BY: satabilirsiniz, tasarımcının adını anmanız gerekir.
- CC BY-SA: satabilirsiniz; modeli değiştirip paylaşırsanız aynı lisansla paylaşmanız gerekir.
- CC BY-NC (ve türevleri): ticari kullanım yasak. Kendinize basabilirsiniz, satamazsınız.
- Ticari lisans programları: Cults3D, MyMiniFactory ve Patreon'daki tasarımcılar aylık ücret karşılığı baskı satış hakkı verir; minyatür ve figür dünyası böyle işler.
Lisanstan bağımsız bir sınır daha var: tanınmış karakterler, logolar ve markalı ürünler telif ve marka hakkıyla korunur. Model sitesinde bulunması satışının serbest olduğu anlamına gelmez. Kendi tasarımınızı satmak bu yüzden hem daha güvenli hem daha kârlıdır; nasıl fiyatlanacağını 3D yazıcıyla gelir rehberinde anlattık.