3D baskı süresini ne belirler?
FDM baskıda süreyi en çok belirleyen şey parçanın yüksekliği ve katman kalınlığıdır, çünkü yazıcı her katmanı tek tek çizer: 10 cm yüksek bir parça 0,2 mm katmanla 500, 0,1 mm katmanla 1000 katman demektir ve ikincisi neredeyse iki kat sürer. Sonra sırasıyla hacim ve doluluk oranı, duvar sayısı, destek miktarı ve yazıcının hızı gelir. Parçanın ağırlığı tek başına süreyi anlatmaz: 20 gramlık ince ve uzun bir figür, 60 gramlık yassı bir kutudan uzun sürebilir.
| Etken | Etkisi | Not |
|---|---|---|
| Yükseklik (Z) | Doğrusal: iki kat yükseklik, iki kat katman | Parçayı yatırmak süreyi belirgin kısaltır |
| Katman kalınlığı | 0,1 → 0,2 mm neredeyse yarıya indirir | Görünmeyecek parçada 0,2–0,28 mm yeter |
| Hacim ve doluluk | %15 → %50 doluluk süreyi 1,5–2 kat artırır | Dayanım için doluluk yerine duvar sayısı |
| Duvar sayısı | Her ek duvar yaklaşık %10–15 | 2–3 duvar çoğu iş için yeter |
| Destek | Hem baskı hem temizleme süresi | Konumlandırmayla azaltılır |
| Yazıcı hızı | Yeni nesil hızlı yazıcılar 2–3 kat hızlı | Üreticiden üreticiye en büyük fark |
| Nozül çapı | 0,4 → 0,6 mm büyük parçada %30–40 kısaltır | İnce detay kaybolur |
Bu yüzden iki üreticinin aynı dosya için verdiği süreler farklı olabilir: biri 0,2 mm katmanla hızlı bir yazıcıda 5 saat, diğeri 0,12 mm katmanla eski bir yazıcıda 14 saat der ve ikisi de doğrudur. Teklifte sürenin yanında katman kalınlığını sormak, iki teklifi gerçekten karşılaştırmanızı sağlar. Fiyat da aynı değişkenlerden oluştuğu için ikisi birlikte okunmalı; ayrıntısı 3D baskı fiyatları rehberinde.
Tipik parçalar kaç saatte basılır?
Kabaca: bir anahtarlık ya da isimlik 20–40 dakika, telefon standı ya da küçük bir aparat 1–3 saat, kırılan bir beyaz eşya parçası 1–4 saat, 10–15 cm'lik bir FDM figür 5–12 saat, 20 cm'lik bir vazo 6–10 saat, 1:100 bir mimari maket parçası 10–30 saat, kask ya da zırh gibi büyük cosplay parçaları 30–60 saat sürer. Bunlar 0,2 mm katman ve orta hızlı bir yazıcı için; ince katman süreyi iki kata, hızlı yazıcı yarıya yakın değiştirir.
| Parça | Yaklaşık süre (FDM, 0,2 mm) |
|---|---|
| Anahtarlık, isimlik, küçük logo | 20 – 40 dk |
| Telefon standı, kablo tutucu, kutu kapağı | 1 – 3 saat |
| Beyaz eşya düğmesi, klips, menteşe | 1 – 4 saat |
| Litofan (10 × 15 cm, 0,1 mm, %100 doluluk) | 4 – 8 saat |
| Figür / büst 10 – 15 cm | 5 – 12 saat |
| Vazo, saksı, lamba gövdesi 20 cm | 6 – 10 saat |
| Elektronik kasa, drone gövdesi, orta boy prototip | 6 – 15 saat |
| Mimari maket parçası (1:100 kütle) | 10 – 30 saat |
| Kask, zırh, büyük heykel (parçalı) | 30 – 60+ saat |
Eklenmesi gereken gizli süreler: baskı öncesi tabla ısıtma ve dosya hazırlığı (10–30 dk), baskı sonrası destek temizliği ve soğuma (15 dk – 1 saat), reçinede yıkama ve kürleme (30–60 dk), boya ve zımpara isteniyorsa saatler. Hangi parçanın neye benzediğini bilmek istiyorsanız 3D yazıcıyla neler yapılır rehberine, yüzey işlemlerinin süresine yüzey işlemleri rehberine bakın.
Reçine (SLA) baskıda süre neden farklı hesaplanır?
Reçine yazıcılar katmanı çizmez, her katmanı tek seferde ışıkla sertleştirir; bu yüzden süre parçanın hacmine ya da tabladaki parça sayısına değil, yalnızca yüksekliğine ve katman kalınlığına bağlıdır. 8 cm'lik bir figür 0,05 mm katmanla yaklaşık 1600 katman eder ve katman başına 2–3 saniyeyle 1,5–3 saat sürer; aynı tablaya 10 figür koymak süreyi değiştirmez. Bu da reçinede çok adetli küçük parçaların, FDM'de ise tek büyük parçaların avantajlı olduğu anlamına gelir.
- Reçine süresi = yükseklik ÷ katman kalınlığı × katman süresi. Katman süresi reçineye ve yazıcıya göre 1,5–8 saniye arasındadır.
- Baskı sonrası işlem eklenir: izopropil alkolle yıkama, kurutma ve UV kürleme 30–60 dakika; destek temizliği ve ince zımpara ayrıca.
- Çok adette reçine kazanır: 20 minyatür bir tablada 3 saat; FDM'de aynı 20 minyatür 15–20 saat.
- Büyük parçada FDM kazanır: reçine tablaları küçüktür (çoğu 12 × 20 cm'in altında); 25 cm'lik bir figür reçinede parçalanır ve her parça ayrı sürer.
Figür, minyatür ve takı modelleri için reçinenin ne zaman mantıklı olduğu 3D figür yaptırma rehberinde; iki teknolojinin temel farkı 3D baskı nedir rehberinde.
3D baskı süresi nasıl kısaltılır?
Baskı süresi dosya tarafında beş kararla kısalır: parçayı en kısa boyutu dik gelecek şekilde konumlandırmak, görünmeyecek parçada 0,2 yerine 0,28 mm katman istemek, doluluğu %10–15'te tutup dayanım için duvar sayısını artırmak, desteği azaltacak şekilde parçayı bölmek ve büyük parçalarda 0,6 mm nozül istemek. Üretici tarafında ise birden fazla yazıcıya bölmek ve hızlı yazıcısı olan üreticiyi seçmek süreyi günlerden saatlere indirir. Ölçeği %10 küçültmek de gözden kaçan bir kısayoldur: hacim ve süre yaklaşık %27 düşer.
- Yatırın. 15 cm boyunda, 4 cm genişliğinde bir parça dik basıldığında 750 katman, yatık basıldığında 200 katman eder. Yüzey kalitesi ve dayanım yönü değişir, üreticiye sorun.
- Katmanı kalınlaştırın. 0,28 mm katman çoğu fonksiyonel parçada hiçbir şey kaybettirmez; yalnızca kavisli yüzeylerde basamaklar belirginleşir.
- Doluluğu düşürün, duvarı artırın. %20 doluluk + 3 duvar, %50 doluluk + 2 duvardan hem hızlı hem çoğu zaman daha sağlamdır.
- Desteği tasarımla azaltın. 45°'den dik çıkıntıları pahlayın, parçayı düz yüzeyinden bölüp yapıştırın.
- Büyük nozül isteyin. 0,6 mm nozül büyük ve detaysız parçalarda süreyi üçte bir azaltır.
- Çok adette tablayı doldurun. Beş parçayı tek tablada basmak toplam süreyi düşürmez ama bekleme ve kurulum süresini birleştirir; birden fazla yazıcıya dağıtmak ise takvimi kısaltır.
Bu kararların çoğu fiyatı da aynı oranda düşürür; parçayı baskıya hazırlarken dikkat edilecekler STL dosyası hazırlama rehberinde.
Acil 3D baskı mümkün mü, siparişten teslime toplam süre nedir?
Mümkündür, ama baskı süresi toplam sürenin yalnızca bir parçasıdır: teklif toplama birkaç saat ile bir gün, üreticinin kuyruğu sıfır ile birkaç gün, baskı saatler, kargo Türkiye içinde 1–3 iş günü sürer. Aynı gün ya da ertesi gün teslim yalnızca aynı şehirdeki bir üreticiden elden teslimle gerçekçidir; bu yüzden acil işte ilan açıklamasına "acil, şu tarihe kadar, elden teslim olabilir" yazmak ve şehri belirtmek, teklif verecek üreticileri baştan doğru kişilere daraltır. Küçük parçalar için ertesi gün, büyük ve detaylı parçalar için bir hafta planlamak güvenli taban süredir.
| Aşama | Tipik süre | Nasıl kısalır |
|---|---|---|
| Teklif toplama | 2 saat – 1 gün | Dosyayı hazır ve eksiksiz gönderin; sorulu cevaplı turlar günleri alır |
| Üretici kuyruğu | 0 – 3 gün | Termini ilana yazın; uymayacak üretici zaten teklif vermez |
| Baskı | Saatler – günler | Yukarıdaki beş karar; birden fazla yazıcıya bölme |
| Baskı sonrası | 15 dk – 1 gün | Boya ve zımpara istemeyin ya da kendiniz yapın |
| Kargo | 1 – 3 iş günü | Aynı şehirde üretici, elden teslim |
Acil işte en sık yapılan hata, dosyayı eksik gönderip ilk günü soru cevapla kaybetmektir: ölçü, malzeme, adet ve kullanım amacı baştan yazılmış bir ilan, aynı gün teklif alır. İlanın nasıl yazılacağı ve teslimatın nasıl işlediği online 3D baskı siparişi rehberinde; İstanbul, Ankara ve İzmir'de elden teslim için üretici bulma Türkiye'de 3D baskı hizmeti rehberinde.